Home > Inwoners > Aardbevingen en versterken > Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen

Rol van de gemeente

Wat is de rol van de gemeente? Welke ruimte heeft zij?

Als gemeente zijn we in de eerste plaats verantwoordelijk voor de veiligheid van onze inwoners. In het thema Veiligheid, leest u er meer over. Daarnaast hebben we diverse bestuurlijke en praktische taken, waarover u hieronder meer kunt lezen. Maar bovenal willen we er graag voor onze inwoners zijn. Bijvoorbeeld waar het gaat om het toegankelijk maken van informatie en het leggen van verbindingen tussen betrokken partijen.

  • Bestuurlijk proberen we onze regio zoveel mogelijk op de kaart te krijgen. Zo viel een deel van Eemsmond in 2016 buiten de inspectieplannen van de NCG voor 2017, maar is dit na interventie door de burgemeester bijgesteld.  Daarnaast kunnen we de NCG voorstellen om een bepaald pand eerder te inspecteren als dit pand bijvoorbeeld een belangrijke functie heeft in relatie tot andere ontwikkelingen.
  • In praktische zin houden we ons bezig met het verlenen van vergunningen, zoals sloop- en bouwvergunningen. Ook met inkomensvoorzieningen en subsidiemogelijkheden om de leefbaarheid te verbeteren houden we ons bezig.

Wat gebeurt er achter de schermen bij de gemeente?

Binnen de gemeente zijn ruim 30 mensen vanuit hun vakgebied gedeeltelijk betrokken bij het aardbevingsdossier. Dat zijn bijvoorbeeld vergunningverleners, veiligheidsadviseurs en beleidsadviseurs. Zij houden zich onder meer bezig met uitvoerende taken (zoals het toetsen van vergunningen), overleggen met externe partijen (zoals woningbouwcorporaties, scholen, zorginstellingen, andere gemeenten, NCG, CVW etc.) en/ of het adviseren van bestuurders. Deze bestuurders (burgemeester, wethouders en gemeenteraad) proberen de belangen van de gemeente en haar inwoners te behartigen, binnen de politiek en binnen allerlei organisaties.

Daarnaast is er een klein kernteam dat zich vrijwel volledig bezighoudt met de coördinatie van wat er binnen de gemeente op het gebied van versterkingen gebeurt. Dit team probeert bewoners en organisaties met elkaar te verbinden en erop aan te sturen dat we als gemeente de juiste dingen doen, in het kader van de versterkingen en onze toekomst. Ook het inrichten van communicatiekanalen (zoals website, digitale nieuwsbrief en Ommelander Courant) maakt hier onderdeel van uit.

Wat doet de burgemeester voor ons?

Onze burgemeester bepleit aan diverse tafels het belang van een veilige, leefbare woon- en werkomgeving voor onze inwoners. Zie ter illustratie de antwoorden op vragen over de ‘Rol van de gemeente’ en de ‘Moerdijkregeling’.

Wat doet de gemeente om het onrecht door mijnbouwschade te bestrijden?

In juridische zin, maken we als gemeente gebruik van ons adviesrecht, bijvoorbeeld wanneer er een wijziging op een winningsplan wordt ingediend door de NAM.

Daarnaast sporen we verantwoordelijke partijen aan tot openheid over de gaswinning en de schades die daaruit voortvloeien.

Bij de NCG tenslotte, agenderen we belangrijke zaken, zoals de rechtsbijstandsverzekering voor gedupeerden.

Zouden gemeentes een rechtszaak kunnen voeren voor haar bewoners, zodat jurisprudentie ontstaat? Of een fonds/potje beschikbaar stellen daarvoor?

De gemeente kan geen rechtszaak namens haar inwoners voeren, omdat zij daar juridisch gezien niet toe gemachtigd is en geen partij is in het geschil tussen een woningeigenaar en de NAM.

In februari 2017 is door Provinciale Staten een motie aangenomen voor het oprichten van een fonds voor rechtsbijstand van bewoners in het aardbevingsgebied. Zie in dit kader ook, de rechtsbijstandsregeling voor bewoners (juli 2017) op de NCG-website.

Hoever kan de gemeente gaan in de ondersteuning van bewoners? Financieel/ moreel?

De overheid kent mogelijkheden om mensen in (financiële) nood te helpen. Voor het aardbevingsdossier zijn er echter bij de gemeenten geen specifieke (financiële) regelingen.

Wel werken we samen met de NCG en andere overheden aan manieren om gedupeerden te steunen. Een indruk van wat de gemeente zoal doet vindt u in het vervolg van dit stuk.

Welke waarden spelen een rol, naast geld?

  • Verbinding: met onze inwoners, maar ook met en tussen betrokken partijen en inwoners.
  • Openheid: als inwoner mag u weten waar we mee bezig zijn en wat we zoals voor u doen. Momenteel richten we daarom onze informatievoorziening beter in, omdat we van inwoners terugkrijgen dat daar behoefte aan is.
  • Betrokkenheid: we willen er graag zijn voor onze inwoners. Dat betekent niet dat we uw problemen kunnen overnemen of oplossen, maar wellicht kunnen we wél bijdragen aan de oplossing. Door naar u te luisteren en waar mogelijk mee te denken. Of door te bemiddelen of door te verwijzen.
  • Verantwoordelijkheid: we zijn en voelen ons verantwoordelijk voor onze inwoners. Bijvoorbeeld voor uw veiligheid, voor dat u hier prettig kunt wonen en leven en voor dat u zo juist en volledig mogelijk geïnformeerd wordt. Ook al is de rol van de gemeente binnen het aardbevingsdossier helaas beperkt, we doen wat we kunnen om deze verantwoordelijkheden na te komen. Dat betekent ook dat we duidelijk zijn wanneer we iets niet kunnen doen of niet weten.
  • Vertrouwen: we zijn ons ervan bewust dat het binnen de aardbevingsproblematiek vaak moeilijk is om nog te vertrouwen op betrokken organisaties. We stellen als gemeente alles in het werk om uw vertrouwen te (blijven) verdienen. U moet ervan op aan kunnen, dat we doen wat we (toe)zeggen en dat we zo open mogelijk communiceren over waar we mee bezig zijn en wat we voor u doen. Als we iets niet weten of kunnen doen, dan zeggen we dat. Als er onderweg iets verandert, dan geven we dat ook aan. In het versterkingsproces zijn we, net als u, deels afhankelijk van andere organisaties. Dat brengt onzekerheden met zich mee die we helaas niet altijd kunnen voorzien.

De versterkingsopgave is complex en voor vele betrokken partijen een leerproces, dus ook voor ons. We proberen continu te werken aan bovenstaande waarden en onszelf te verbeteren.

Welke verantwoordelijkheden heeft de gemeente allemaal?

In relatie tot het aardbevingsdossier:

  • zijn we verantwoordelijk voor veiligheid (zie thema veiligheid, verderop)
  • proberen we onze inwoners perspectief te bieden voor de toekomst, een fijne leefbare woon- en werkomgeving. Met een aantal dorpen zijn we in gesprek over hun visie op het dorp in de toekomst. Zij maken vervolgens hun eigen ‘dorpsagenda’. Hierover later meer.
  • maken we bestemmingsplannen. Hierin staat welk gebied bestemd is voor huizen, welk deel voor natuur en welk deel voor bedrijven.
  • zijn we verantwoordelijk voor de huisvesting van scholen 
  • houden we toezicht op de woningbouw en maken we daarover afspraken met woningcorporaties.

Hoe worden keuzes gemaakt, waar gebeurt wat?

De NCG inventariseert op basis van vastgestelde criteria welke huizen of gebouwen het eerst in aanmerking komen voor inspectie en versterking. Wilt u daar meer over weten, bezoek dan de website van de NCG. De gemeente gaat over elke inventarisatie in gesprek met de NCG.

Wij sturen bij op het moment dat we op basis van gegronde argumenten, vinden dat gebied of gebouw x of y voorrang moet krijgen of ook meegenomen moet worden in de inspecties of versterking. Zo zijn bijvoorbeeld de inspecties van de Blink in Uithuizen naar voren gehaald vanwege de centrumvernieuwing.


Veiligheid

Welke verantwoordelijkheden heeft de gemeente op het gebied van veiligheid?

In algemene zin zijn we als gemeente verantwoordelijk voor toezicht op & handhaving van vergunningen, zoals bouw- en sloopvergunningen. In het kader van aardbevingen maken we hierover afspraken met andere aardbevingsgemeenten en onze toezichtorganisatie.

Bestuurlijk gezien is de burgemeester verantwoordelijk voor de openbare orde & de veiligheid (OOV). Zij doet dit samen met de politie en de veiligheidsregio. Deze verantwoordelijkheid beperkt zich echter tot de handhaving van de OOV (politie) en eventueel het optreden in noodsituaties (veiligheidsregio). In het laatste geval is hierin voorzien door de opdracht aan de veiligheidsregio om zich voor te bereiden op aardbevingen. Deze opdracht is uitgevoerd en heeft geresulteerd in een incidentbestrijdingsplan (wat doen de hulpdiensten wel en niet bij aardbevingen) die ook beoefend wordt.

Wat doet de gemeente precies om te zorgen dat de bewoners veilig kunnen wonen?

De gemeente voert, daar waar sprake is van een omgevingsvergunning, onafhankelijk toezicht uit op werkzaamheden die inwoners en/of aannemers uitvoeren aan gebouwen. Dit doen we ook bij werkzaamheden die in opdracht van derden worden uitgevoerd, zoals het CVW en/of de NAM.

Wat gebeurt er als iemand zelf beschikt om eigen veiligheid te waarborgen?

Elke inwoner mag zelf beschikken over zijn of haar eigen veiligheid, binnen de kaders die de wet daaraan stelt. Dit verschilt per situatie, deze vraag is daarom niet in algemene zin te beantwoorden.

Kan de gemeente e.e.a. faciliteren, zodat mensen uit eigen beweging aan hun veiligheid kunnen werken?

Mensen hebben de mogelijkheid om zelf de veiligheid van hun woning te verbeteren (denk aan het Eigen Initiatief-traject). Wel is het zo dat er wettelijke trajecten moeten worden doorlopen. Dat is voor iedereen in elke gemeente hetzelfde en het aardbevingsgebied is daar geen uitzondering op.
Natuurlijk doen we ons uiterste best, om bij het aanvragen van vergunningen zo veel mogelijk te faciliteren.
Daarnaast zijn we met alle betrokken gemeenten bezig om de beleidskaders zoveel als mogelijk op elkaar af te stemmen, om het vergunningenproces en het toezicht zo toegankelijk mogelijk te maken en zo vlot mogelijk te laten verlopen.

Kan de gemeente ervoor zorgen dat er woonruimte is, die veilig is?

Zelf bouwt de gemeente geen aardbevingsbestendige huizen voor algemeen gebruik.

Kan de gemeente de mogelijkheid bieden om onveilige huizen te slopen en een veilig huis te bouwen?

De eigenaar van een woning beslist zelf wat er met zijn of haar woning gebeurt. Dat kan autonoom of in overleg met de NCG (of in de Rode Knop-situatie, dan komt het CVW in actie). Wil een eigenaar slopen, dan moet hij of zij een vergunning aanvragen bij de gemeente. Bij de aanvraag moet hij aangeven wat hij terug gaat bouwen op het perceel. Wij toetsen dit aan de geldende wet- en regelgeving, die is vertaald in het vigerende bestemmingsplan. Binnen de kaders van deze regelgeving kunnen we helpen zoeken naar de best mogelijke oplossing.

Waar kan je naartoe als je wilt schuilen na een beving (zoals in Leermens, 2014)?

De ervaring leert dat inwoners in nagenoeg alle gevallen waarbij er behoefte aan schuilen is, zichzelf redden. De overheid faciliteerde hier eerder in, maar van deze mogelijkheid werd vrijwel nooit gebruik gemaakt. Onder andere bij het dreigende hoge water in Ten Boer (2010) is dit nogmaals gebleken. Indien de situatie er om vraagt of als blijkt dat inwoners hier tijdens een incident toch behoefte aan hebben, voorzien we hierin, samen met de veiligheidsregio. We zijn hier ook op voorbereid.

Waar zijn de noodwoningen?

De gemeente heeft geen noodwoningen.


Bestemmingsplannen en vergunningen

Hoe verloopt het proces rond de bestemmingsplannen? Kunnen we pilots aandragen à la ecodorp.nl?

Voor bestemmingsplannen, voeren we de wettelijke procedure conform Wet Ruimtelijke Ordening. Dat betekent eerst een voorontwerpbestemmingsplan ,daarna een ontwerp bestemmingsplan en daarna vaststelling van het bestemmingsplan door de gemeenteraad. Pilots zoals ecodorp horen meer bij leefbaarheid thuis.

Houdt de gemeente bij het maken van bestemmingsplannen, rekening met de veranderende situatie?

Een bestemmingsplan wordt 1x in de tien jaar geactualiseerd. In dat geval houden we uiteraard rekening met veranderde situaties en worden deze meegenomen of gewijzigd in het bestemmingsplan.

Heeft de gemeente de mogelijkheid om processen te vergemakkelijken?

In het kader van de versterkingsopgave is het doel om tot versnelde vergunningverlening over te gaan. In dat geval moet de aanvrager (CVW of NCG) wel correcte aanvragen indienen. M.b.t. de welstandscommissie is er niets gewijzigd. In de welstandsnota is wel een clausule Schade gaswinning opgenomen. In deze bepaling is opgenomen dat het college gemotiveerd kan afwijken van de welstandscriteria in de welstandsnota bij herstel, bouwkundig versterken en aardbevingsbestendige nieuwbouw.

Als mijn huis plat moet, mag ik er dan alles voor terug zetten?

Nee, hiervoor gelden de specifieke bestemmingsplan- en welstandsbepalingen. Wel kunnen we samen bekijken welke oplossingen het beste binnen de huidige regelgeving passen.

Wat kan de gemeente voor mij betekenen op dat gebied?

Begeleiding in de procedure. Bij karakteristieke panden zal het gaan om maatwerk. Samen met de betrokken bewoner zoeken we dan naar de beste oplossing binnen de geldende regelgeving.

Kan het welstandsbeleid überhaupt tijdelijk worden aangepast?

Nee, maar zie eerdere beantwoording.

Waarom rekent de gemeente geld voor het afgeven van een vergunning?

De gemeente mag geen winst mag maken op haar dienstverlening, maar zij maakt wel kosten om het vergunningentraject te doorlopen. Zo moeten bijvoorbeeld de bouwtekening en berekeningen gecontroleerd worden, er vindt controle plaats of de aanvraag past binnen het bestemmingsplan (en zo niet, dan is er vaak maatwerk nodig), er is overleg met de welstandscommissie en qua veiligheid vinden er controles plaats.

Daarom berekent elke gemeente leges (kosten voor de dienstverlening). Ook als er versterkt moet worden, want het werk dat voortkomt uit de versterkingen brengt per saldo net zoveel kosten met zich mee als een vergelijkbaar regulier vergunningstraject. Moet uw woning versterkt worden? Dan regelt het CVW het traject en de betaling van de vergunning. Neemt u deel aan het het Eigen Initiatief-traject? Dan kunt u hiervoor terecht bij uw bouwbegeleider. In beide gevallen hoeft u dus niet zelf de kosten voor de vergunning te betalen


Sloop en versterking

Zijn jullie aan het uitzoeken welke huizen gesloopt kunnen worden?

Uit de inspecties moet blijken welke huizen versterkt moeten worden of misschien in aanmerking komen voor sloop. Uiteindelijk is de eigenaar degene die bepaalt of een pand gesloopt wordt. De gemeente kan alleen een pand onbewoonbaar verklaren als dat dusdanig onveilig is, dat bewoning uitgesloten is.

Hoe staat het met de plannen voor het versterken van huizen?

In april 2018 besloot minister Wiebes om de versterkingsopgave te pauzeren. Hij wilde eerst een onderzoek instellen naar de gevolgen van het stoppen van de gaswinning in 2030. Dat onderzoek is ondertussen gedaan door het KNMI, NEN en TNO. De Mijnraad kwam daarop met een advies aan de minister over hoe nu verder.

Op 20 september overlegde Minister Wiebes met de regio over het vervolg van de versterkingsplannen op basis van het Mijnraad-advies. Daar zijn afspraken uitgekomen tussen Rijk, provincie en gemeenten.

Wat betekent dit voor u?

De Nationaal Coördinator Groningen en de gemeenten gaan nu samen nauwkeurig bekijken wat dit akkoord betekent voor de versterkingsopgave . Dat geldt ook voor de gemeente Eemsmond. Deze inventarisatie vraagt tijd, omdat we dit zo goed mogelijk willen doen. Zodra de inventarisatie klaar is, krijgen de betreffende pandeigenaren/ bewoners hierover bericht.

Wilt u het advies van de Mijnraad lezen?

https://demijnraad.nl/file/download/58561331

Karakteristieke gebouwen: is duidelijk welke afgebroken worden en welke niet?

De eigenaar bepaalt of een woning wordt gesloopt. Of daar aanleiding toe is wordt duidelijk uit de inspectie van de woning en het daaruit volgende versterkingsadvies. Omdat we eigenlijk nog maar in het begin van het inspectie en versterkingsoperatie zitten is er nog geen beeld van welke (karakteristieke) gebouwen moeten worden versterkt of gesloopt.

Hoe kan het eigenlijk dat mijn huis behoorlijke aardbevingsschade heeft en dat van mijn buren niet?

Dat heeft te maken met twee belangrijke dingen. Ten eerste is het ene huis steviger gebouwd dan het andere. Zo is een rijtjeswoning over het algemeen gevoeliger voor een aardbeving dan een vrijstaande woning. Ten tweede zorgt de grond onder een huis ervoor dat een aardbeving versterkt of afgezwakt wordt. Dat zit zo. De energie van de beving komt vanuit de diepte door gesteente heen, maar ook door allerlei zoutlagen, zandlagen, kleilagen enz. De bovenste dertig meter van de grond is heel verschillend opgebouwd. Soms is het klei, soms zand, veen, steen of iets anders. En vaak zelfs een mengsel van verschillende ingrediënten. Zo is een wierde bijvoorbeeld deels opgebouwd uit afvalmateriaal van vroeger. Hoe slapper de grond onder een huis, hoe meer dat huis heen en weer zal zwabberen bij een aardbeving. En hoe meer schade er zal ontstaan. De ondergrond is zo divers opgebouwd dat daarom de aardbevingsschade binnen dezelfde straat kan verschillen.

Waar kan ik mijn schade nu melden?

U kunt terecht bij de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen. Schade melden kan via deze link: https://www.schadedoormijnbouw.nl/schade-melden.

 


Het Hogeland

Blijft er nog wel aandacht voor de aardbevingsproblemen in de nieuwe gemeente?

Per 1 januari gaan Bedum, De Marne, Winsum en Eemsmond samen op in Het Hogeland. De aardbevingsproblemen blijven ook dan op onze agenda staan. De nieuwe gemeente krijgt een speciaal team dat zich bezighoudt met de gevolgen van de gaswinning. Maar ook gezondheid, zorg, leefbaarheid en duurzaamheid zijn in dit verband belangrijke thema’s, waarin we er voor u als inwoner willen zijn. En waarover we nu al praten met inwoners. Om samen een agenda voor de nabije toekomst te maken (gebiedsagenda).
 

Toekomstgericht

Komt er een Moerdijk-regeling, dus een actieve opstelling om naar oplossingen te kijken?

Er wordt op allerlei manieren gewerkt aan regelingen die de negatieve gevolgen van de aardbevingen kunnen verzachten. Onze burgemeester heeft zich lange tijd geleden al uitgesproken voor het belang van het inzetten van een garantieregeling/ opkoopregeling. Mensen moeten voor hun gevoel niet gevangen (blijven) zitten in een situatie die niet door hen zelf is veroorzaakt. Inmiddels zien meerdere bestuurders in de regio ook het belang van een dergelijke regeling in. In samenspraak met de regio, verkent de NCG momenteel de mogelijkheden voor een dergelijke regeling.

Kunnen we in gesprek over de toekomst van de dorpen in relatie tot versterking? In breed perspectief.

Absoluut. Dit proces hebben we reeds opgestart. We willen de versterkingsopgave namelijk graag aangrijpen om breder te kijken naar wat nodig en gewenst is, om uw woonomgeving in de toekomst op een prettige manier leefbaar te houden. Daarom zijn we begonnen om samen met de dorpen te inventariseren welke wensen er leven en welke visie we van daaruit kunnen ontwikkelen. Dit noemen we gebiedsagenda. Zo kunnen we hopelijk een enigszins positieve draai geven aan het taaie en langdurige proces van versterken.
 

Hoe kijkt de gemeente gebiedsgericht naar de versterking?

We willen de versterkingsopgave graag aangrijpen om breder te kijken naar wat nodig en gewenst is, om uw woonomgeving in de toekomst op een prettige manier leefbaar te houden. Daarom zijn we begonnen om samen met de dorpen te inventariseren welke wensen er leven en welke visie we van daaruit kunnen ontwikkelen, we noemen dit ook wel een gebiedsagenda. Zo kunnen we hopelijk een enigszins positieve draai geven aan het taaie en langdurige proces van versterken.

Met het oog op de aankomende herindeling, zitten we als gemeentes samen aan tafel. Om na te denken over de toekomst van het Hogeland m.b.t. versterkingen: wat vinden we belangrijk, welke kansen zien we en waar willen we naartoe?

Wanneer is mijn dorp aan de beurt voor de gebiedsagenda?

In Kantens, Zandeweer, Uithuizermeeden en Uithuizen zijn we ondertussen druk aan de slag, om samen met inwoners plannen voor de nabije toekomst te maken.  Alle dorpen in de gemeente Eemsmond komen aan de beurt voor het maken van een gebiedsagenda.

Voor meer informatie hierover, kunt u contact opnemen met Ineke Kalteren bij de gemeente Eemsmond. Telefoon: 0595437345 of e-mail: I.Kalteren@eemsmond.nl.